(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 185

॥ శ్రీః ॥
3.185. అధ్యాయః 185
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
పాండవానాం పునః కామయ్కాగమనం శ్రుతవతా కృష్ణేన సత్యభామయా సహ తత్రాగమనం ॥ 1 ॥ తథా నారదమార్కండేయయోరాగమనం చ ॥ 2 ॥ మార్కండేయేన శ్రీకృష్ణచోదనయా పురాణకథాకథనారంభః ॥ 3 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 3-185-0x(2364)(23021)
కాంయకం ప్రాప్య కౌరవ్య యుధిష్ఠిరపురోగమాః।
కృతాతిథ్యా మునిగణైర్నిషేదుః సహ కృష్ణయా ॥ 3-185-1(23022)
తతస్తాన్పరివిశ్వస్తాన్వసతః పాండునందనాన్।
బ్రాహ్మణా బహవస్తత్ర సమంతాత్పర్యవారయన్ ॥ 3-185-2(23023)
అథాబ్రవీద్ద్విజః కశ్చిదర్జునస్య ప్రియః సఖా।
స ఏష్యతి మహాబాహుర్వశీ శౌరిరుదారధీః ॥ 3-185-3(23024)
విదితా హి హరేర్యూయమిహాయాతాః కురూద్వహాః।
సదా హి దర్శనాకాంక్షీ శ్రేయోన్వేషీ చ వో హరిః ॥ 3-185-4(23025)
బహువత్సరజీవీ చ మార్కండేయో మహాతపాః।
స్వాధ్యాయతపసా యుక్తః క్షిప్రం యుష్మాన్సమేష్యతి ॥ 3-185-5(23026)
తథైవ బ్రువతస్తస్య ప్రత్యదృశ్యత కేశవః।
శైబ్యసుగ్రీవయుక్తేన రథేన రథినారః ॥ 3-185-6(23027)
మఘవానివ పౌలోంయా సహితః సత్యభామయా।
ఉపాయాద్దేవకీపుత్రో దిదృక్షుః కురుసత్తమాన్ ॥ 3-185-7(23028)
అవతీర్య రథాత్కృష్ణో ధర్మరాజం యథావిధి।
వవందే ముదితో ధీమాన్భీమం చ బలినాం వరం ॥ 3-185-8(23029)
పూజయామాస ధౌంయం చ యమాభ్యామభివాదితః।
పరిష్వజ్యమహాభాగాం ద్రౌపదీం పర్యసాంత్వయత్ ॥ 3-185-9(23030)
స దృష్ట్వా ఫల్గునం వీరం చిరస్య ప్రియమాగతం।
పర్యష్వజత దాశార్హః పునః పునరరిందమః ॥ 3-185-10(23031)
తథైవ సత్యభామాఽపి ద్రౌపదీం పరిషస్వజే।
పాండవానాం ప్రియం భార్యాం కృష్ణస్య మహిషీ ప్రియా ॥ 3-185-11(23032)
తతస్తే పాండవాః సర్వేసభార్యాః సపురోహితాః।
ఆనర్చుః పుండరీకాక్షం పరివవ్రుశ్చ సర్వశః ॥ 3-185-12(23033)
కృష్ణస్తు పార్థేన సమేత్య విద్వాన్
ధనంజయేనాసురమర్దనేన।
బభౌ యథా భూతపతిర్మహాత్మా
సమేత్య సాక్షాద్భగవాన్గుహేన ॥ 3-185-13(23034)
తతః సమస్తాని కిరీటమాలీ
వనేషు వృత్తాని గదాగ్రజాయ।
ఉక్త్వా యథావత్పునరన్వపృచ్ఛ-
త్తస్మిన్సుభద్రాం చ తథాఽభిమన్యుం ॥ 3-185-14(23035)
ధౌంయం చ కృష్ణాం చ యుధిష్ఠిరం చ
యమౌ చ భీమం చ దశార్హసింహః।
ఉవాచ దిష్ట్యా భవతాం శివేన
ప్రాప్తః కిరీటీ ముదితః కృతాస్త్రః ॥ 3-185-15(23036)
స పూజయిత్వా మధుహా యథావ-
త్పార్థాంశ్చ కృష్ణాం చ పురోహితం చ।
ఉవాచ రాజానమభిప్రశంసన్
యుధిష్ఠిరం తేన సహోపవిశ్య ॥ 3-185-16(23037)
ధర్మః పరః పాండవ రాజ్యలాభా-
త్తస్యాదిమాహుస్తప ఏవ రాజన్।
సత్యార్జవాభ్యాం చరతా స్వధర్మం
జితస్త్వయాఽచం పరశ్చ లోకః ॥ 3-185-17(23038)
అధీతమగ్రే చరతా వ్రతాని
సంయగ్ధనుర్వేదమవాప్య కృత్స్నం।
క్షాత్రేణ ధర్మేణ వసూని లబ్ధ్వా
సర్వే హ్యవాప్తాః క్రతవః పురాణాః ॥ 3-185-18(23039)
న గ్రాంయధర్మేషు రతిస్తవాస్తి
కామాన్న కించిత్కురుషే నరేంద్ర।
న చార్తలోభాత్ప్రజహాసి ధర్మం
తస్మాత్ప్రభావాదసి ధర్మరాజః ॥ 3-185-19(23040)
దానం చ సత్యం చ తపశ్చ రాజన్
క్షమా చ శాంతిశ్చ దమో ధృతిశ్చ।
అవాప్య రాష్ట్రాణి వసూని భోగా-
నేషా పరా పార్థ సదా రతిస్తే ॥ 3-185-20(23041)
హృతం చ దేశం కురుజాంగలానాం
కృష్ణాం సభాయామశాం చ పశ్యన్।
అపేతధర్మవ్యవహారవృత్తం
సహేత తత్పాండవ కస్త్వదన్యః ॥ 3-185-21(23042)
అసంశయం సర్వసమృద్ధకామః
క్షిప్రం ప్రజాః పాలయితాసి సంయక్।
అద్యైవ తన్నిగ్రహణం కురూణాం
యది ప్రతిజ్ఞా భవతః సమాప్తా ॥ 3-185-22(23043)
ప్రోవాచ కృష్ణామపి యాజ్ఞసేనీం
దశార్హభర్తా సహితః సుహృద్భిః।
కదిష్ట్యా సమగ్రాఽసి ధనంజయేన
సమాగతేత్యేవమువాచ కృష్ణః ॥ 3-185-23(23044)
కృష్ణే ధనుర్వేదరతిప్రదానా-
స్తవాత్మజాస్తే శిశవః శుశీలాః।
సద్భిః సదైవాచరితం సమాధిం
చరంతి పుత్రాస్తవ యాజ్ఞసేని ॥ 3-185-24(23045)
రాజ్యే నియుక్తైశ్చ నిమంత్ర్యమాణాః
పిత్రా చ కృష్ణే తవ సోదరైశ్చ।
న యజ్ఞసేనస్య న మాతులానాం
గృహేషు బాలా రతిమాప్నువంతి ॥ 3-185-25(23046)
ఆనర్తమేవాభిముఖాః శివేన
గత్వాధనుర్వేదరతిప్రధానాః।
తవాత్మజా వృష్ణిపురం ప్రవిశ్య
న దైవతేభ్యః స్పృహయంతి కృష్ణే ॥ 3-185-26(23047)
యథా త్వమేవార్హసి తేషు వృత్తం
ప్రయోక్తుమార్యా చ యథైవ కుంతీ।
తేష్వప్రమాదేన తథా కరోతి
తథైవ భూయశ్చ తథా సుభద్రా ॥ 3-185-27(23048)
యథాఽనిరుద్ధస్య యథాఽభిమన్యో-
ర్యథా సునీథస్య యథైవ భానోః।
తథా వినేతా చ గతిశ్చ కృష్ణే
తవాత్మజానామపి రౌక్మిణేయః ॥ 3-185-28(23049)
గదాసిచర్మగ్రహణేషు శూరా-
నస్త్రేషు శిక్షాసు రథాశ్వయానే।
సంయగ్వినేతా వినయేదతంద్రీ-
స్తాంశ్చాభిమన్యుం చ సదా కుమారాన్ ॥ 3-185-29(23050)
స చాపి సంయక్ప్రణిధాయ శిక్షాం
శస్త్రాణఇ చైషాం విధివత్ప్రదాయ।
తవాత్మజానాం చ తథాఽభిమన్యోః
పరాక్రమైస్తుష్యతి రౌక్మిణేయః ॥ 3-185-30(23051)
యథా విహారం ప్రసమీక్షమాణాః
ప్రయాంతి పుత్రాస్తవ యాజ్ఞసేని।
ఏకైకమేషామనుయాంతి యత్ర
రథాశ్చ యానాని చ దంతినశ్చ ॥ 3-185-31(23052)
అథాబ్రవీద్ధర్మరాజం తు కృష్ణో
దశార్హయోధాః కుకురాంధకాశ్చ।
ఏతే నిదేశం తవ పాలయంత-
స్తిష్ఠంతు యత్రేచ్ఛసి తత్ర రాజన్ ॥ 3-185-32(23053)
ఆవర్తతాం కార్ముకవేగవాతా
హలాయుధప్రగ్రణా మధూనాం।
సేనా తవార్థేషు నరేంద్ర యత్తా
ససాదిపత్త్యశ్వరథా సనాగా ॥ 3-185-33(23054)
ప్రస్థాప్యతాం పాండవ ధార్తరాష్ట్రః
సుయోధనః పాపకృతాం వరిష్ఠః।
స సానుబంధః ససుహద్గణశ్చ
భౌమస్య సౌబాధిపతేశ్చ మార్గం ॥ 3-185-34(23055)
కామం తథా తిష్ఠ నరేంద్ర తస్మి-
న్యథా కృతస్తే సమయః సభాయాం।
దాశార్హయోధైస్తు హతారియోధం
ప్రతీక్షతాం నాగపురం ప్రభగ్నం ॥ 3-185-35(23056)
వ్యపేతమన్యుర్వ్యపనీతపాప్మా
విహృత్ యత్రేచ్ఛసి తత్ర కామం।
తతః సమృద్ధిప్రభవం విశోకః
ప్రపత్స్యసే నాగపురం సరాష్ట్రం ॥ 3-185-36(23057)
తతస్తదాజ్ఞాయ మతం మహాత్మా
యథావదుక్తం పురుషోత్తమేన।
ప్రశస్య విప్రేక్ష్య చ ధర్మరాజః
కృతాంజలిః కేశవమిత్యువాచ ॥ 3-185-37(23058)
అసంశయం కేశవ పాండవానాం
భవాన్గతిస్త్వచ్ఛరణా హి పార్థాః।
కాలోదయే తచ్చ తతశ్చ భూయః
కర్తా భవాన్కర్మ న సంశయోస్తి ॥ 3-185-38(23059)
యథాప్రతిజ్ఞం విహృతశ్చ కాలః
సర్వాః సమా ద్వాదశ నిర్జనేషు।
అజ్ఞాతచర్యాం విధివత్సమాప్య
భవద్గతాః కేశవ పాండవేయాః ॥ 3-185-39(23060)
ఏషైవ బుద్ధిర్జుషతాం సదా త్వాం
సత్యే స్థితాః కేశవ పాండవేయాః।
సదానధర్మాః సజలాః సదారాః
సబాంధవాస్త్వచ్ఛరణా హి పార్థాః ॥ 3-185-40(23061)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-185-41x(2365)
తథా వదతివార్ష్ణేయే ధర్మరాజే చ భారత।
అథ పశ్చాత్తపోవృద్ధో బహువర్షసహస్రధృక్।
ప్రత్యదృశ్యత ధర్మాత్మా మార్కండేయో మహాతపాః ॥ 3-185-41(23062)
అజరశ్చామరంశ్చైవ రూపౌదార్యగుణాన్వితః।
వ్యదృశ్యత తథా యుక్తో యథా స్యాత్పంచవింశకః ॥ 3-185-42(23063)
తమాగతమృషిం వృద్ధం బహువర్షసహస్రిణం।
ఉపాతిష్ఠంత తే సర్వేపాండవాః సహయాదవాః ॥ 3-185-43(23064)
తమర్చితం సువిశ్వస్తమాసీనమృషిసత్తమం।
బ్రాహ్మణానాం మతేనాహ పాండవానాం చ కేశవః ॥ 3-185-44(23065)
శుశ్రూపవః పాండవాస్తే బ్రాహ్మణాశ్చ సమాగతాః।
ద్రౌపదీ సత్యభామా చ తథాఽహంపరమం వచః ॥ 3-185-45(23066)
పురావృత్తాః కథాః పుణ్యాః సదాచారాన్సనాతనాన్।
రాజ్ఞాంస్త్రీణామృషీణాం చ మార్కణఅడేయ ప్రచక్ష్వ నః ॥ 3-185-46(23067)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-185-47x(2366)
తేషు తత్రోపవిష్టేషు దేవర్షిరపి నారదః।
ఆజగామ విశుద్ధాత్మా పాండవానవలోకకః ॥ 3-185-47(23068)
తమప్యథ మహాత్మానం సర్వే తే పురుషర్షభాః।
పాద్యార్ధ్యాభ్యాం యథాన్యాయముపతస్థుర్మనీషిణః ॥ 3-185-48(23069)
నారదస్త్వథ దేవర్షిర్జ్ఞాత్వా తాంస్తు కృతక్షణాన్।
మార్కండేయస్య వదతస్తాం కథామన్వమోదత ॥ 3-185-49(23070)
ఉవాచ చైనం కాలజ్ఞం స్మయన్నివ సనారదః।
బ్రహ్మర్షే కథ్యతాం యత్తే పాండవేషు వివక్షితం ॥ 3-185-50(23071)
ఏవముక్తః ప్రత్యువాచ మార్కండేయో మహాతపాః।
క్షణం కురుధ్వంవిపులమాఖ్యాతవ్యం భవిష్యతి ॥ 3-185-51(23072)
ఏవముక్తాః క్షణం చక్రుః పాండవాః సహ తైర్ద్విజైః।
మధ్యందినే యథాదిత్యం ప్రేక్షంతస్తే మహామునిం ॥ 3-185-52(23073)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి మార్కణ్·డేయసమాస్యాపర్వణి పంచాశీత్యధికశతతమోఽధ్యాయః ॥ 185 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-185-13 భూతమతిః రుద్రః। గుహేన కార్తికేయేన ॥
3-185-19 కోపో న కశ్చిత్పరుషో నరేంద్రేతి ధ. పాఠః ॥
3-185-20 ఏషా దానాదిరూపా సదారతిః నిత్యంప్రీతివిషయః ॥
3-185-21 రాజ్యే నివిష్టః కురుజాంగలానాం కృష్ణాం సభాయాం సభవానపశ్యదితి ధ. పాఠః ॥
3-185-26 ఆనర్తం ద్వారకాదేశం ॥
3-185-28 వినేతా శిక్షయితా రౌవిమణేయః ప్రద్యుంనః ॥
3-185-33 మధూనాం మాథురాణాం।
హలాయుధః ప్రగ్రహణో నియంతా యస్యా సా సేనా।
యత్తా సన్నద్ధా ॥
3-185-34 భౌమస్య నరకాసురస్య సౌభాధిపతేః సాత్వస్య।
సాత్వస్య సౌభాధిపతేశ్చ మార్గమితి ఖ. పాఠః ॥
3-185-42 పంచవింశకః వర్షైరితి శేషః ॥
3-185-47 అవలోకకః అవలోకనార్థీ ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.